Tentoonstelling: Schotel en het bos. Aquarellen en etsen

Wie het oeuvre van Andreas Schotel (1896-1984) een beetje kent, zal niet direct verwachten dat het bos voor de kunstenaar een onderwerp is. We denken eerder aan de havens van Rotterdam met schepen en havenarbeiders of aan het boerenwerk op het Brabantse platteland. De zwoegende mens tref je eerder op zijn etsen aan dan de ‘rust’ van het bos. Toch heeft Schotel etsen gemaakt, waarop het bos of bomen voorkomen.

Wanneer Schotel op recommandatie voor de eerste keer in 1919 in Esbeek komt bij houtvester Cornelis Sissingh (1876-1932), verblijft hij op landgoed De Utrecht. Als werknemer van de Nederlandsche Heidemaatschappij werkt Sissingh niet alleen aan de ontginningen van De Utrecht, maar ook aan die van de Oranjebond van Orde. Deze bond is in 1893 te Utrecht opgericht tegen het opkomend socialisme en met doel om de armoede van verpauperde stedelingen te bestrijden door ze in ontginningsgebieden te werk te stellen. Trouw aan het Oranjehuis zit mede in de naamgeving opgesloten. Voor de Oranjebond zamelt de Kwartguldenvereniging voor heideontginning (als vrouwelijke steunorganisatie) geld in en samen geven ze het weekblad ‘Sociale Stemmen’ uit. In 1903 koopt de Oranjebond, nadat Boekel geen heide wil verkopen, een stuk van de Rovertsche Heide aan. Na het afbranden van de boerderij ter plekke wordt die in 1905 herbouwd als woning met schuur en stal en met in de gevel een tegeltableau met de naam Oranjebond van Orde. Bij opheffing van de bond in september 1923 neemt de Heidemaatschappij de bezittingen over. Zo kan Sissingh aan Schotel toestemming geven om het tuinhuisje, dat hij van mevrouw Jeanne ter Kuile-Enklaar overneemt en naar Esbeek laat overbrengen, in het bos vlakbij de opzichterswoning van de voormalige Oranjebond neer te zetten. Vanaf die tijd verblijft Schotel er jaarlijks tijdens de vakantieperiode 2 tot 3 maanden.

De bos- en boomrijke omgeving van Esbeek heeft een dozijn grafiekbladen o.a. in de omgeving van de Slikkenberg opgeleverd. Begin jaren 1970 vervaardigt Schotel een reeks etsen met het vakantiehuisje De Schuttel in zijn bosomgeving. Verder inspireren houthakkers en bosarbeiders hem tot enkele aquarellen bij het werk in het bos. Zo wordt met deze expositie een minder gekend onderwerp in het oeuvre van Schotel belicht.

De expositie Schotel en het bos. Aquarellen en etsen loopt van 22 juli tot en met 8 oktober 2017 en is behalve op maandag dagelijks geopend van 11.00 tot 16.00 uur.

Andreas Schotel Museum Esbeek

in Café Schuttershof

Dorpsstraat 2

5085 EG  Esbeek

Bekijk afbeeldingen

View the embedded image gallery online at:
http://andreasschotel.nl/nieuws?limit=3&start=3#sigProIdd5475987d8

De museumcollectie groeit: een bijzondere schenking

Het Andreas Schotel Museum in Esbeek heeft van mevrouw Lucie J.M.G. Lauwers-de Laat een bijzondere schenking gekregen. Een schenking die bestaat uit een roodkrijttekening van Jakob Smits (1855-1928), uit etsen van Henri Quitellier (1884-1980) en Eugeen Yoors (1879-1975), alsmede uit een serie van 15 kleurenfoto’s van Andreas Schotel in zijn Rotterdamse atelier aan de Brielselaan. Bij de voorbereiding van de tentoonstelling van Dirk Baksteen in het najaar van 2016 zijn de contacten met Lucie Lauwers-de Laat goed tot stand gekomen. Van haar mochten wij een reeks zwart-witfoto’s van Dirk Baksteen lenen, die zij in augustus 1963 in diens atelier heeft gemaakt. Overigens op de tekening van Jakob Smits met twee koeien in een stal is op het passe-partout geschreven: ‘Koestal’, schets van Jakob Smits door Dirk Baksteen geschonken aan Lucie de Laat 1953.

Lucia Johanna Maria Gerarda de Laat is op 30 oktober 1927 in Tilburg geboren, maar haar ouders Jan (Maria Laurentius Marinus Johannes) de Laat (1897-1961) en Elisabeth Smolders (1893-1981) zijn uit Esbeek afkomstig. Bij de familie in Esbeek is zij veel gekomen en zij herinnert zich nog veel van vroeger.

De opleiding ziekenverpleging en maatschappelijk werk krijgt ze bij psychiatrische inrichting Coudewater te Rosmalen en daarna de opleiding kraamzorg in het ziekenhuis van Bergen op Zoom. Zij gaat als verpleegkundige aanvankelijk in Brussel en na een jaar in Antwerpen werken. Daar leert zij Jan (Johannes Franciscus) Lauwers (1926-2011) – een Belg – als patiënt kennen, met wie zij in 1955 trouwt. Het huwelijk zal kinderloos blijven. Na haar huwelijk gaan ze in Deurne bij Antwerpen wonen en zij werkt tot 1983 in het Stuivenbergziekenhuis. Haar man is hevig in kunst geïnteresseerd en ze raken met Dirk Baksteen, Flor Van Reeth en Eugeen Yoors bevriend en vervolgens met nog talloze kunstenaars zoals Broeder Max, Staf De Bruyne, Jaak Goris, Frans Van Immerseel, Frans Mertens, Fernand Naeyaert, Albert Poels, Henri Quitellier, Jan Wouters of priester-schrijver Armand Boni en componist Renaat Veremans.

Omstreeks 1960 beginnen Jan en Lucie exposities van bij hen bekende kunstenaars te organiseren om die financieel te helpen. Ze bekostigen zelf de tentoonstellingen. Jan snijdt de passe-partouts en lijst het werk in. Lucie maakt foto’s voor uitnodigingen en folders en krijgt zo de smaak van het fotograferen te pakken. De reden, waarom zij van vele kunstenaars interessante atelier- en portretopnamen heeft gemaakt. Pater Jozef Nuyens opent veelal de tentoonstellingen. Zo organiseren ze in november 1980 een tentoonstelling met etsen van  Andreas Schotel en Magdaleen Rademaker in het Cultureel Centrum Kasteel van Schoten. In de aanloop naar deze expositie heeft zij in 1979 een reeks foto’s van Andreas Schotel in zijn atelier met een Asahi Pentax geschoten. Omdat zij goed kan ‘kijken’, zijn die van grote documentaire waarde. Wij beelden naast de tekening van Jakob Smits enkele foto’s van Schotel af. 

Het is een genoegen met Lucie Lauwers-de Laat herinneringen op te halen, want ondanks haar bijna 90 jaren heeft zij een goed geheugen. Haarfijn kan ze over de kunstenaars en schrijvers uit hun vroegere vriendenkring verhalen. Ze weet veel over de onderlinge verhoudingen en over hun werk te vertellen.

Peter Thoben, conservator 

Bekijk afbeeldingen

View the embedded image gallery online at:
http://andreasschotel.nl/nieuws?limit=3&start=3#sigProIdcc809c87d5