Van 11 januari t/m 29 maart 2020 exposeert het Andreas Schotel Museum te Esbeek etsen van Andreas Schotel die de natuur tot onderwerp hebben.

Graficus Andreas Schotel is vooral bekend om zijn Rotterdamse werken van de haven met kranen en boten en van de stadsgezichten o.a. uit de periode van de wederopbouw.  In Noord-Brabant zijn het vooral de boerenarbeid en de landschappen, die karakteristiek zijn. In veel van zijn etsen speelt de werkende mens de hoofdrol. 

Voor deze expositie hebben wij een minder bekend thema uit zijn oeuvre gelicht, namelijk de etsen waarbij de natuur of natuurelementen hem hebben geïnspireerd zoals bomen, boomstronken, dennenappels, roggearen, takken, bladeren van eiken en varens etc. 

Het merendeel van deze etsen zijn in de jaren direct na de Tweede Wereldoorlog ontstaan en vinden hun oorsprong in Brabant. Immers in Esbeek beschikt hij vanaf 1924 over een vakantiehuisje De Schuttel tussen de bomen, waar hij jaarlijks in de zomermaanden met zijn gezin naartoe trekt. In 1973 heeft hij er enkele etsen van gemaakt. In de omgeving zijn dennenbomen, dennenappels, larikstakken, struiken en varens rondom de vennen zoals De Flaes ruim voorhanden om inspiratie op te doen. De etsen zijn vrijwel allemaal ‘schone’ drukken, de afdruktechniek die Andreas Schotel en Johannes Proost samen omstreeks 1930 hebben ontwikkeld met de Mari als schoonmaakapparaat. Schotel is zijn hele leven aan deze afdruktechniek trouw gebleven en heeft die doorgegeven aan andere kunstenaars zoals zijn leerlinge Leen Rademaker. 

Deze natuuretsen zijn misschien niet de meest opvallende uit zijn oeuvre, maar ze getuigen van zijn uitstekende observatievermogen en grote technische vaardigheid. Dus ze mogen getoond worden.

In de gang hebben wij deze keer etsen geselecteerd, die enigszins bij het onderwerp natuur aansluiten. Daarbij kunnen de Larixtak met twee horizonten (1946), Dode bunzing (1947) en Dorpsgezicht Esbeek met vier horizonten (omstreeks 1975) als hoogtepunten in zijn grafisch oeuvre beschouwd worden.

Let op:

In verband met carnaval is het museum van 20 t/m 28 februari gesloten.

Andreas Schotel Museum Esbeek (dagelijks open van 11.00 tot 16.00 uur, behalve maandag)

in Café Schuttershof

Dorpsstraat 2

5085 EG  Esbeek

View the embedded image gallery online at:
https://andreasschotel.nl/nieuws?start=3#sigProId9a05da6ad1

De provincie Gelderland heeft in januari  jl. contact gezocht met het museum om nadere informatie in te winnen over twee prenten van Andreas Schotel. In verband met het ‘ontzamelen’ van de provinciale collectie wil men graag weten, of de prenten topografisch in Gelderland geplaatst moeten worden. Concreet hebben wij op deze vraag geen antwoord kunnen geven, maar wel dat Schotel in Rotterdam en Esbeek en in de directe omgeving van beide plaatsen heeft gewerkt en in 1938 op Vlieland. Voor zover bij ons bekend, heeft hij nooit in Gelderland gewerkt. Wel hebben wij kenbaar gemaakt, dat er van onze kant interesse voor beide prenten bestaat, wanneer er daadwerkelijk tot 'ontzamelen' overgegaan wordt.

In september komt het bericht dat de prenten ‘om niet’ overgedragen kunnen worden aan het museum, maar wij moeten ze zelf in Arnhem ten provinciehuize komen ophalen en wel op 3 oktober. Na het nodige papierwerk te hebben ingevuld zijn wij naar Arnhem gereden en met de prenten teruggekeerd. De collectie is dus met twee bladen met ieder twee etsen in vernis mou (een speciale etstechniek) uitgebreid.

In de catalogus van de jubileumtentoonstelling bij de zestigste verjaardag van Andreas Schotel in het prentenkabinet van Museum Boymans te Rotterdam van november 1956 tot en met januari 1957 komt de ets Scheepsschilders onder catalogusnummer 22 voor en zou volgens vermelding uit circa 1935 dateren. De andere prent met een Steenfabriek zal gezien de overeenkomstige opvatting vermoedelijk uit dezelfde periode dateren, hoewel de maten ietwat afwijken. 

Maar hebben wij hier te maken met de steenfabriek in Esbeek? Op de bovenste afbeelding lijken de droogrekken gelet op de sjouwende arbeiders vrij hoog en op de onderste afbeelding staat een wagon frontaal in beeld, hetgeen niet direct aan de situatie in Esbeek doet denken. De stroomtramlijn van Tilburg via Goirle naar Hilvarenbeek en Esbeek is in september 1907 geopend en wordt in 1909 doorgetrokken naar Poppel. Redenen om die naar Esbeek aan te leggen zijn landgoed De Utrecht dat in 1899 met zijn ontginningsactiviteiten is gestart en de steenfabriek, die door de familie Zeebregts in 1900 te Esbeek is begonnen, want die hebben er economisch belang bij. Omstreeks 1923 zou de steenfabriek grootschaliger geworden zijn. De stoomtram heeft tot in 1935 naar Esbeek gereden, voordat autobussen het personenvervoer en vrachtwagens het goederenvervoer hebben overgenomen. Gelet op de datering is het misschien toch aannemelijk, dat de Esbeekse steenfabriek is afgebeeld. Misschien heeft Schotel door de wagon nadrukkelijk in beeld te brengen de herinnering aan de ‘oude’ situatie levendig willen houden.

In ieder geval maakt Schotel na de Tweede Wereldoorlog in 1947 meer werken, waarop de steenfabriek is afgebeeld: drie aquarellen en een ets naar een van de aquarellen. De steenfabriek is in 2008 gesloten.

Beide prenten zijn lange tijd ingelijst en opgehangen geweest, want ze zijn vergeeld op de randen van het passe-partout en de conditie is niet optimaal. Maar van belang omdat wij het blad van de Steenfabriek nog niet in de museumcollectie hebben.

Peter Thoben,

conservator

View the embedded image gallery online at:
https://andreasschotel.nl/nieuws?start=3#sigProIde462954c38

View the embedded image gallery online at:
https://andreasschotel.nl/nieuws?start=3#sigProId9b29234336

Bij de Stichting Vrienden van Andreas Schotel werken we enkel met vrijwilligers. Je mag dan ook zeker zeggen dat zij ervoor zorgen dat de organisatie draaiende wordt gehouden.

Als museum staan we hierin niet alleen, voor vrijwel alle musea in Nederland zijn de vrijwilligers onmisbaar. En zo’n 20% van de musea draait net als het Andreas Schotel Museum volledig op de tomeloze energie en toewijding van vrijwilligers.

Als dank voor het vele werk organiseert De Stichting Vrienden van Andreas Schotel jaarlijks een vrijwilligersuitstapje voor haar 30 vrijwilligers.

Het is ook al bijna een traditie geworden dat we dan op bezoek gaan bij een ander museum, het liefst met enige raakvlakken of binding met ons museum.

Dit jaar op 28 oktober, was het de beurt aan het Museum Klok & Peel in Asten.

Wat ooit begon als een museum met twee gescheiden collecties is inmiddels uitgegroeid tot een prachtig samenhangend museum.

De Klokken- en beiaardcollectie is van internationale betekenis. Er is een prachtige collectie topstukken uit geheel Europa, Azië en in het bijzonder uit China.

Maar naast het bewonderen van deze collectie leer je meer over de oorsprong van de klok, het luiden van de klok en het klokgieten. 

De natuurhistorische collectie van de Peel omvat een breed spectrum van objecten uit het gehele voormalige veengebied van Oost-Brabant en Midden-Limburg.

De binding met Esbeek was natuurlijk toch de naam van de in Asten gevestigde klokkengieterij Koninklijke Eijsbouts, die familiebanden heeft met de destijds in Esbeek wonende onderwijzer Joannes Maria Petrus Eijsbouts (1909-1992). Zijn zoon Jan is ook al jaren een actieve vrijwilliger binnen de Vrienden van Schotel.

Als we dan aan het eind van de middag weer terugkeren naar café Schuttershof waar we nog even napraten en -borrelen, is iedereen weer voldaan.

Stichting Vrienden van Andreas Schotel

Dorpsstraat 2, 5085 EG, Esbeek | 06 23 154 233 | info@andreasschotel.nl

De Vrienden van Andreas Schotel wordt gesteund door:

Concept, ontwerp & realisatie website: Pulles Media Design