Voor de nieuwe tentoonstelling die van 17 januari t/m 6 april 2026 loopt, is in de collectie van het Andreas Schotel Museum gezocht naar tekeningen en aquarellen, waarop een tractor in actie is afgebeeld. 

De opkomst van de tractor of trekker aan het eind van de negentiende eeuw ter vervanging van trekdieren is een belangrijke stap in de mechanisatie van de landbouw geweest. Terwijl in landen als Amerika en Groot-Brittannië na de Eerste Wereldoorlog de tractor aan een opmars bezig is, breekt het gebruik ervan in Noord-Brabant eerst na de Tweede Wereldoorlog door. Redenen daarvoor zijn, dat de landbouwbedrijven vaak kleinschalig met kleine percelen zijn en dat de kostprijs van een tractor voor de kleine boer vrij hoog is, zodat er langer met paarden doorgewerkt wordt. Ook de tractoren worden in de loop van de tijd technisch verbeterd met bijvoorbeeld aftak-as om andere machines aan te drijven en door ze met stevige profiellucht-banden uit te rusten. Er bestaan wereldwijd talloze merken tractoren, maar in Nederland zijn de trekkers van fabrikant John Deere erg populair gevolgd door New Holland, Fendt en Massey Ferguson.

Uit de krijttekeningen en aquarellen hebben wij een keuze gemaakt, waarop de tractor duidelijk is afgebeeld en deel uitmaakt van het boerenwerk. Zo wordt de tractor op het land ingezet bij het ploegen, bij het maaien met zelfbinder, bij het dorsen met dorskast en persen van strobalen, bij het grasmaaien of graskeren, bij het frezen of bij het vervoer van stro en hooi naar de boerderij. Opvallend is, dat de meeste boeren achteromkijkend op hun trekker worden afgebeeld. Blijkbaar is het een karakteristieke pose voor een boer op een tractor om te controleren wat hij aan doen is.

Voor Andreas Schotel is tekenen altijd een belangrijke bezigheid geweest en hij blijkt een goede observator te zijn, die de essentie van wat hij waarneemt met de hand weet vast te leggen. Hij doet dat op een aantrekkelijke manier met gevoel voor arbeid en suggestie van dynamiek. Hij laat zien dat er door de boeren flink gewerkt wordt. Het handschrift van de tekeningen in kleurkrijt geven een meer gedetailleerd beeld, terwijl de aquarellen losser van karakter zijn. Als chroniqueur van het Brabantse boerenleven laat Andreas Schotel in zijn tekeningen, aquarellen en etsen de overgang van paard naar tractor in de Brabantse landbouw uitstekend zien met gevolg dat zijn werk van cultuurhistorische betekenis is.

Peter Thoben, conservator