De provincie Gelderland heeft in januari  jl. contact gezocht met het museum om nadere informatie in te winnen over twee prenten van Andreas Schotel. In verband met het ‘ontzamelen’ van de provinciale collectie wil men graag weten, of de prenten topografisch in Gelderland geplaatst moeten worden. Concreet hebben wij op deze vraag geen antwoord kunnen geven, maar wel dat Schotel in Rotterdam en Esbeek en in de directe omgeving van beide plaatsen heeft gewerkt en in 1938 op Vlieland. Voor zover bij ons bekend, heeft hij nooit in Gelderland gewerkt. Wel hebben wij kenbaar gemaakt, dat er van onze kant interesse voor beide prenten bestaat, wanneer er daadwerkelijk tot 'ontzamelen' overgegaan wordt.

In september komt het bericht dat de prenten ‘om niet’ overgedragen kunnen worden aan het museum, maar wij moeten ze zelf in Arnhem ten provinciehuize komen ophalen en wel op 3 oktober. Na het nodige papierwerk te hebben ingevuld zijn wij naar Arnhem gereden en met de prenten teruggekeerd. De collectie is dus met twee bladen met ieder twee etsen in vernis mou (een speciale etstechniek) uitgebreid.

In de catalogus van de jubileumtentoonstelling bij de zestigste verjaardag van Andreas Schotel in het prentenkabinet van Museum Boymans te Rotterdam van november 1956 tot en met januari 1957 komt de ets Scheepsschilders onder catalogusnummer 22 voor en zou volgens vermelding uit circa 1935 dateren. De andere prent met een Steenfabriek zal gezien de overeenkomstige opvatting vermoedelijk uit dezelfde periode dateren, hoewel de maten ietwat afwijken. 

Maar hebben wij hier te maken met de steenfabriek in Esbeek? Op de bovenste afbeelding lijken de droogrekken gelet op de sjouwende arbeiders vrij hoog en op de onderste afbeelding staat een wagon frontaal in beeld, hetgeen niet direct aan de situatie in Esbeek doet denken. De stroomtramlijn van Tilburg via Goirle naar Hilvarenbeek en Esbeek is in september 1907 geopend en wordt in 1909 doorgetrokken naar Poppel. Redenen om die naar Esbeek aan te leggen zijn landgoed De Utrecht dat in 1899 met zijn ontginningsactiviteiten is gestart en de steenfabriek, die door de familie Zeebregts in 1900 te Esbeek is begonnen, want die hebben er economisch belang bij. Omstreeks 1923 zou de steenfabriek grootschaliger geworden zijn. De stoomtram heeft tot in 1935 naar Esbeek gereden, voordat autobussen het personenvervoer en vrachtwagens het goederenvervoer hebben overgenomen. Gelet op de datering is het misschien toch aannemelijk, dat de Esbeekse steenfabriek is afgebeeld. Misschien heeft Schotel door de wagon nadrukkelijk in beeld te brengen de herinnering aan de ‘oude’ situatie levendig willen houden.

In ieder geval maakt Schotel na de Tweede Wereldoorlog in 1947 meer werken, waarop de steenfabriek is afgebeeld: drie aquarellen en een ets naar een van de aquarellen. De steenfabriek is in 2008 gesloten.

Beide prenten zijn lange tijd ingelijst en opgehangen geweest, want ze zijn vergeeld op de randen van het passe-partout en de conditie is niet optimaal. Maar van belang omdat wij het blad van de Steenfabriek nog niet in de museumcollectie hebben.

Peter Thoben,

conservator

View the embedded image gallery online at:
https://andreasschotel.nl/nieuws?start=15#sigProIde462954c38

View the embedded image gallery online at:
https://andreasschotel.nl/nieuws?start=15#sigProId9b29234336

Bij de Stichting Vrienden van Andreas Schotel werken we enkel met vrijwilligers. Je mag dan ook zeker zeggen dat zij ervoor zorgen dat de organisatie draaiende wordt gehouden.

Als museum staan we hierin niet alleen, voor vrijwel alle musea in Nederland zijn de vrijwilligers onmisbaar. En zo’n 20% van de musea draait net als het Andreas Schotel Museum volledig op de tomeloze energie en toewijding van vrijwilligers.

Als dank voor het vele werk organiseert De Stichting Vrienden van Andreas Schotel jaarlijks een vrijwilligersuitstapje voor haar 30 vrijwilligers.

Het is ook al bijna een traditie geworden dat we dan op bezoek gaan bij een ander museum, het liefst met enige raakvlakken of binding met ons museum.

Dit jaar op 28 oktober, was het de beurt aan het Museum Klok & Peel in Asten.

Wat ooit begon als een museum met twee gescheiden collecties is inmiddels uitgegroeid tot een prachtig samenhangend museum.

De Klokken- en beiaardcollectie is van internationale betekenis. Er is een prachtige collectie topstukken uit geheel Europa, Azië en in het bijzonder uit China.

Maar naast het bewonderen van deze collectie leer je meer over de oorsprong van de klok, het luiden van de klok en het klokgieten. 

De natuurhistorische collectie van de Peel omvat een breed spectrum van objecten uit het gehele voormalige veengebied van Oost-Brabant en Midden-Limburg.

De binding met Esbeek was natuurlijk toch de naam van de in Asten gevestigde klokkengieterij Koninklijke Eijsbouts, die familiebanden heeft met de destijds in Esbeek wonende onderwijzer Joannes Maria Petrus Eijsbouts (1909-1992). Zijn zoon Jan is ook al jaren een actieve vrijwilliger binnen de Vrienden van Schotel.

Als we dan aan het eind van de middag weer terugkeren naar café Schuttershof waar we nog even napraten en -borrelen, is iedereen weer voldaan.

View the embedded image gallery online at:
https://andreasschotel.nl/nieuws?start=15#sigProId85c878dfae

Tentoonstelling: Aad de Haas (1920-1972). Linosneden

Van 12 oktober 2019 t/m 7 januari 2020 richt het Andreas Schotel Museum te Esbeek de schijnwerper op de linosneden van Aad de Haas en wel op de serie passieprenten in de museumverzameling. 

Aad (Adrianus Johannes) de Haas is als oudste van vijf kinderen op 30 december 1920 in Rotterdam geboren in het goed katholieke gezin van gemeenteambtenaar Johannes Adrianus de Haas en Antonia Hendrika Kleisterlee. Na de Mulo mag hij vanwege zijn tekentalent naar de Rotterdamse academie, waar graficus Antoon Derkzen van Angeren zijn docent is. Op een tentoonstelling in 1943 wordt zijn werk als ‘ontaard’ in beslag genomen en wordt hij zelf gevangen gezet, mede omdat hij geen lid van de Kultuurkamer is. In maart 1944 komt hij vrij en trouwt met academieleerlinge Nel Koekman. Ze duiken in Zuid-Limburg onder, maar na de bevrijding in september blijven ze er wonen, eerst in Ingber bij Gulpen, later op kasteel Neubourg en vanaf 1952 op kasteel Strijthagen. Via pater-kunstenaar Gerard Mathot krijgt hij opdracht van pastoor Jacques Mullenders voor muurschilderingen en een kruisweg voor de St. Cunibertuskerk te Walhlwiller. De onconventionele kruisweg met vage, schimmige figuren in gelige kleuren roept weerstand op, zodat die op last van bisschop en Vaticaan uit de kerk verwijderd moet worden, wat veel landelijke publiciteit oplevert. Het draagt er wel toe bij dat de moderne kunst in Nederland kan doorbreken. Ver na de dood van de kunstenaar wordt de kruisweg in 1981 weer in de kerk teruggeplaatst en in 1996 gerehabiliteerd. 

In zijn figuratief-expressionistische werk verzet De Haas zich tegen de kerk, de oorlog en vaak spelen seksualiteit en erotiek een grote rol. Op 21 maart 1972 overlijdt hij verbitterd aan een hersenbloeding. 

De geëxposeerde prenten op Japans papier komen uit de map Veertig Passieprenten, die in 1968 is uitgegeven met een inleiding van Ko Sarneel in een oplage van 200 exemplaren door uitgeverij W.A. Palm in Den Haag. Ze gaan terug op de serie linosneden van Aad de Haas uit 1961, die toen in een oplage van drie exemplaren is verschenen. De map in de museumcollectie heeft nummer 58 en moet blijkens signatuur afkomstig zijn van Hein en Amy Kreutzkamp-Schotel – een nicht van Andreas Schotel – uit Heerlen. 

De kruisweg die in wezen staat als metafoor voor menselijk lijden, heeft Aad de Haas met zijn oorlogservaringen op eigenzinnige en aangrijpende wijze naar de eigen tijd vertaald. Daarom past het om een groot deel van deze serie bij de 75-jarige bevrijdingsherdenking van de Tweede Wereldoorlog te exposeren.               

Andreas Schotel Museum Esbeek (dagelijks open van 11.00 tot 16.00 uur, behalve maandag)

in Café Schuttershof

Dorpsstraat 2

5085 EG  Esbeek

Bekijk afbeeldingen

View the embedded image gallery online at:
https://andreasschotel.nl/nieuws?start=15#sigProId10e7c9579e

Stichting Vrienden van Andreas Schotel

Dorpsstraat 2, 5085 EG, Esbeek | 06 23 154 233 | info@andreasschotel.nl

De Vrienden van Andreas Schotel wordt gesteund door:

Concept, ontwerp & realisatie website: Pulles Media Design